DHY Kadroları: KKM Nedir? Özellikleri Nelerdir?

Devlet Hizmeti Yükümlülüğü (DHY) sürecine katıldığınızda, münhal kadroların açıklanmasıyla birlikte farklı kadro türleri ile karşılaşırsınız. Bu kadrolar arasında sayıca oldukça sınırlı olan Komuta Kontrol Merkezi (KKM) kadroları da yer almaktadır. Bu yazıda, KKM kadrolarının ne olduğu, münhal listelerde hangi isimle yer aldığı ve temel özellikleri detaylı ve anlaşılır bir şekilde ele alınmaktadır.

KKM olarak kısalttığımız bu kadro türü, DHY münhal kadro listesinde “İl Ambulans Servisi Komuta Kontrol Merkezi” adıyla yer almaktadır. Münhal kadrolar açıklandığında, açılan kontenjanların çok küçük bir kısmının bu isimle açıldığını ve hekim alımı yapıldığını görebilirsiniz. KKM kadroları, DHY içerisindeki en az kontenjana sahip kadro türlerinden biridir. Bunun temel nedenleri şunlardır:

Bu nedenle her atamada KKM kadrosu açılmayabilir ya da açılan kadro sayısı oldukça sınırlı olabilir.

Komuta kontrol merkezleri, her ildeki hekimli veya hekimsiz ambulansların yönetiminden ve hasta sevklerinden sorumlu birimlerdir. Bu birimlerde yapılan işin büyük bölümü yönetim ve koordinasyon üzerine kuruludur ve bu süreç çoğunlukla telefon üzerinden yürütülür. Bu nedenle KKM hekimliği klinik uygulamadan ziyade organizasyon ve karar verme süreçlerinin ön planda olduğu bir çalışma modelidir.

Komuta kontrol merkezleri, İl Sağlık Müdürlüğü’ne bağlı “Acil Sağlık Hizmetleri 112 Başhekimliği” bünyesinde faaliyet gösterir. KKM hekimleri ise il genelindeki ambulansların yönetiminden sorumlu ve acil sağlık hizmetlerinin koordinasyonunu sağlayan hekimlerdir.

KKM’ler yalnızca il merkezlerinde bulunur. İlçelerde komuta kontrol merkezi bulunmaz. Ancak ilçelerdeki ambulansların yönetimi de il merkezindeki KKM üzerinden yürütülür. Bu nedenle KKM hekimleri, yalnızca merkez değil tüm il genelinden sorumludur.

KKM kadroları ile 112 kadroları sıklıkla karıştırılmaktadır. Ancak bu iki kadro türü birbirinden oldukça farklıdır.

112 kadrolarında:

KKM kadrolarında ise:

Bu yönüyle KKM, saha hekimliğinden ziyade merkezi yönetim hekimliği olarak değerlendirilebilir.

KKM kadroları, birçok açıdan diğer kadro türlerinden ayrılır ve kendine özgü bir yapıya sahiptir. Çalışma modeli yönetim ve koordinasyon ağırlıklıdır. Fiziksel hasta yükü bulunmaz ama zihinsel karar yükü oldukça yüksektir. KKM hekimleri, nöbet süresi boyunca il genelindeki tüm ambulans sisteminden sorumlu olur, adeta tüm 112 sisteminin yöneticisi konumunda görev yapar.

KKM hekimlerinin görevleri oldukça geniştir. Temel görevler şu şekilde özetlenebilir:

Hasta ile doğrudan temas yoktur. Ancak kritik vakalarda, sahadaki ekiplere telefon üzerinden tıbbi yönlendirme yapılabilir.

KKM’lerde tüm çağrılar doğrudan hekim tarafından karşılanmaz. Çağrılar genellikle ATT ve diğer sağlık personelleri tarafından alınır. Hekime yalnızca gerekli durumlarda danışılır. Bu yapı sayesinde hekim daha çok karar verici ve yönlendirici konumda bulunur.

KKM’lerde kullanılan sistemler: Bilgisayar destekli çağrı yönetim sistemleri, sabit hatlı telefonlar, faks ve dijital veri aktarım araçları şeklinde organize edilmiştir.

Çalışma Sistemi: Nöbet Usulü

KKM kadrolarında çalışma düzeni genellikle 24 saatlik nöbet sistemi üzerine kuruludur. Nöbetlerin büyük kısmı 24 saat sürer. Nöbet değişimleri genellikle sabah saatlerinde yapılır. Bu sistem, KKM’yi mesai usulü çalışan kadrolardan ayıran önemli bir özelliktir.

Bazı KKM’lerde sözleşmeli hekim kadroları bulunabilir. Bu durumda 657 sayılı kanundan çıkılarak 4924 sayılı kanuna tabi şekilde çalışılır. Sözleşmeli hekimlik, farklı özlük hakları ve bazı avantajlar sunabilir.

KKM kadroları, özellikle hastayla birebir temasın olmaması, fiziksel yorgunluğun görece düşük olması gibi nedenlerle TUS hazırlığı açısından tercih edilebilen kadrolar arasında yer alır. Ancak burada belirleyici olan faktör yine kişisel çalışma disiplini ve planlamadır.

Pandemi süreci, KKM kadrolarının önemini daha da artırmıştır. 112 hattına gelen çağrılar ciddi şekilde artmış ve ambulans taleplerinin yönetimi zorlaşmıştır. Bu süreçte hangi hastaya ambulans gönderileceğine karar vermek, önceliklendirme yapmak KKM hekimleri için oldukça kritik hale gelmiştir.

KKM kadroları, klasik hekimlik anlayışından farklı olarak yönetim, koordinasyon ve karar verme odaklı bir çalışma modeli sunar. Bu nedenle hasta ile birebir temasın az olduğu , ancak sorumluluk ve karar yükünün yüksek olduğu bir çalışma alanıdır. Bu kadroyu tercih etmeden önce kendinize şu soruyu sormanız önemlidir: “Hasta başında mı olmak istiyorum, yoksa süreci yöneten hekim mi olmak istiyorum?” Unutulmamalıdır ki en iyi kadro, sizin yaşam tarzınıza ve hedeflerinize en uygun olan kadrodur. Tercih yapmadan önce mutlaka gideceğiniz yerde çalışan KKM hekimleri ile iletişime geçmeli, işleyiş ve çalışma şartları hakkında doğrudan bilgi almalısınız. Son olarak, bu yazıda yer alan bilgilerin genel bir çerçeve sunduğunu ve her KKM’nin kendi içinde farklı dinamiklere sahip olabileceğini unutmamanız gerekir.