
DHY Kadroları: KKM’de Görevler ve İşleyiş Nasıldır?
Devlet Hizmeti Yükümlülüğü (DHY) sürecine katıldığınızda, münhal kadroların açıklanmasıyla birlikte farklı kadro türleri ile karşılaşırsınız. Bu kadrolar arasında sayıca oldukça sınırlı olan Komuta Kontrol Merkezi (KKM) kadroları da yer almaktadır. Münhal listelerde bu kadroların oldukça az sayıda açıldığını fark edebilirsiniz. Bu yazıda, KKM kadrolarında görev yapacak hekimler için “KKM’de görevler ve işleyiş nasıldır?” sorusunun detaylı ve kapsamlı yanıtını bulacaksınız.
KKM Nedir?
KKM olarak kısalttığımız bu kadro türü, DHY münhal kadro listesinde “İl Ambulans Servisi Komuta Kontrol Merkezi” adıyla yer almaktadır. Komuta Kontrol Merkezleri; her ilde bulunan ambulansların yönetiminden ve hasta sevklerinden sorumlu birimlerdir. Yapılan işin büyük bölümü yönetim ve koordinasyon üzerine kuruludur ve bu yönetim çoğunlukla telefon üzerinden sağlanır.
Yapı
Komuta kontrol merkezleri, İl Sağlık Müdürlüğü’ne bağlı “Acil Sağlık Hizmetleri 112 Başhekimliği” bünyesinde faaliyet gösterir. KKM hekimleri ise:
- İl genelindeki ambulansların yönetiminden sorumlu
- Acil sağlık hizmetlerinin koordinasyonunu sağlayan
hekimlerdir. KKM’ler genellikle yalnızca il merkezlerinde bulunur. Bu nedenle açılan KKM kadroları da il merkezlerine yöneliktir.
KKM Kadrolarında Kontenjan Yapısı
KKM kadroları, DHY içerisindeki en az kontenjana sahip kadro türlerinden biridir.
- Her ilde genellikle tek bir KKM bulunur
- Yıl boyunca açılan kadro sayısı çoğu zaman 1–2 kişi ile sınırlıdır
- Bu kadrolar genellikle büyük atamaların yapıldığı dönemlerde açılır
Bu nedenle KKM kadroları, tercih sürecinde daha rekabetçi kadrolar arasında yer almaktadır.
KKM Hekimlerinin Temel Görevleri
KKM kadrolarında çalışan hekimler, klasik anlamda hasta muayenesi yapmaz. Bu kadrolarda primer veya koruyucu sağlık hizmeti sunulmaz. Temel görev, ambulansların doğru vakalara yönlendirilmesi ve hastaların uygun merkezlere ulaştırılmasıdır. KKM hekimlerinin başlıca görevleri şunlardır:
- Gelen acil çağrılara hangi ekiplerin gideceğini belirlemek
- Ambulans ekipleri olay yerine varana kadar ilk yardım konusunda yönlendirme yapmak
- Ambulans ekiplerinin organizasyonunu sağlamak
- Vakaya giden ambulans ekibine gerekirse tıbbi bilgi desteği sunmak
- Sahadaki ekiplere telefon ile destek vermek
- Çoklu yaralanmaların olduğu durumlarda hastaların hangi hastanelere sevk edileceğini planlamak
- Acil sevk gerektiren durumlarda ilgili hastanenin başhekim/sorumlu hekim vs. ile görüşüp bilgilendirmek
- İller arası sevklerde hastayı kabul edecek yer ve doktor bulmak
Bu süreçte hasta ile doğrudan temas yoktur. Ancak özellikle kritik vakalarda, sahadaki ekiplere telefon üzerinden tıbbi destek sağlanabilir.
Çalışma Sistemi: Nöbet Usulü
KKM kadrolarında çalışma düzeni genellikle 24 saatlik nöbet sistemi üzerine kuruludur.
- Nöbetlerin büyük kısmı 24 saat sürer
- Çoğu merkezde nöbet değişimi 08:00’de yapılır
- Hekim ertesi gün aynı saatte nöbetini devrederek çıkar
- Bazı merkezlerde 16 saatlik veya 8 saatlik parçalı nöbet sistemleri de uygulanabilir. Bu durum, çalışacağınız merkeze göre değişiklik gösterebilir.
Aylık Çalışma Süresi ve Nöbet Sayısı
KKM hekimleri, 657 sayılı kanuna tabi oldukları için belirli bir aylık çalışma saatini doldurmakla yükümlüdür.
Örnek bir hesaplama ile Aylık ortalama çalışma süresi yaklaşık 176 saattir. 24 saatlik nöbet sistemi ile bu süre yaklaşık 7–8 nöbete denk gelir. Bu sürenin üzerindeki çalışmalar Ek mesai olarak değerlendirilir ve ayrıca ücretlendirilir. KKM hekimlerinin sıklıkla kullandığı “24-72 çalışıyoruz” ifadesi, 24 saat nöbet sonrası yaklaşık 72 saatlik dinlenme sürecini ifade eder.
Hekim Sayısına Göre İş Yükü
KKM’lerde iş yükü, merkezde çalışan hekim sayısına göre değişiklik gösterebilir. Hekim sayısı yeterli ise ayda 7–8 nöbet yeterli olur. Eksiklik durumunda nöbet sayısı 10–12’ye kadar çıkabilir. Ayrıca tayın, hastalık veya eğitim gibi nedenlerle geçici eksiklikler oluştuğunda nöbet yükü artabilir. Bu nedenle çalışma yoğunluğu, bulunduğunuz merkeze göre değişiklik gösterebilir.
KKM İçinde İşleyiş Nasıl Yürür?
KKM’lerde tüm çağrıları doğrudan hekim karşılamaz. Çağrılar genellikle ATT ve diğer sağlık personelleri tarafından yanıtlanır. Hekime yalnızca gerekli durumlarda danışılır. Hekime danışılan durumlar genellikle şunlardır:
- Ambulans gerekliliği şüpheli vakalar
- Evde bakım hastaları
- Tüm ambulansların aktif olduğu durumlar
- Çoklu yaralanmalar (trafik kazası, silahlı yaralanma vb.)
- İl içi ve iller arası sevk gerektiren hastalar
Bu süreçte hekim, sistemin karar verici ve yönlendirici konumundadır.
Maaş ve Ek Ödemeler
KKM kadrolarında maaş ve ek ödemeler, çalışılan merkeze göre farklılık gösterebilir. Ek gelir kaynakları arasında şunlar yer alabilir:
- Sözleşmeli hekimlik
- Teşvik ödemeleri
- Ek mesai ücretleri
- COVID dönemine bağlı ek ödemeler
Bu nedenle tercih edeceğiniz KKM hakkında doğrudan bilgi almanız önemlidir.
Pandemi Sürecinde KKM’nin Rolü
Pandemi süreci, KKM kadrolarının iş yükünü ciddi şekilde artırmıştır.112 hattına gelen çağrılar yoğun şekilde artmıştır. Ambulans taleplerinin yönetimi zorlaşmıştır. Bu süreçte hangi hastaya ambulans gönderileceğine karar vermek, önceliklendirme yapmak, KKM hekimleri için oldukça kritik ve zor bir görev haline gelmiştir.
Yönerge
KKM hekimlerinin görev ve sorumlulukları hakkında daha fazla bilgi almak isterseniz İl Ambulans Servisi Çalışma Yönergesini [buradan okuyabilirsiniz](https://istanbulism.saglik.gov.tr/TR,50765/il-ambulans-servisi-calisma-yonergesi.html).
Genel Değerlendirme
KKM kadroları, klasik klinik hekimlikten farklı olarak yönetim ve koordinasyon odaklı bir çalışma modeli sunar. Bu nedenle hasta ile birebir temasın az olduğu, ancak sorumluluğun ve karar verme yükünün yüksek olduğu bir çalışma alanıdır. Bu kadroları tercih etmeden önce kendinize şu soruyu sormanız önemlidir: “Hasta başında mı olmak istiyorum, yoksa süreci yöneten hekim mi olmak istiyorum?” Unutulmamalıdır ki en doğru tercih, sizin çalışma tarzınıza ve hedeflerinize en uygun olan kadrodur. Son olarak, bu yazıda yer alan bilgilerin genel bir çerçeve sunduğunu ve her KKM’nin kendi içinde farklı dinamiklere sahip olabileceğini unutmamak gerekir. Tercih yapmadan önce mutlaka ilgili merkezde çalışan hekimlerle iletişime geçerek detaylı bilgi edinmeniz önerilir.