DHY Süresini Tamamlamadan Özel Sektörde Çalışılabilir mi?
Devlet Hizmeti Yükümlülüğü (DHY), hekimlik mesleğinin icrası açısından yalnızca bir görev değil, aynı zamanda hukuki bir zorunluluktur. Bu nedenle birçok hekim; özellikle mezuniyet sonrası veya atama sürecinde şu soruların yanıtını merak etmektedir:
- Yeni mezunum, DHY ile atanacağım. Atamayı beklerken özel hastanede çalışabilir miyim?
- DHY ile atandım ancak istifa etmeyi düşünüyorum. DHY süresini tamamlamadan özelde çalışmak mümkün mü?
Bu yazı, DHY yükümlülüğü ile özel sektörde çalışma ilişkisini tüm yönleriyle açıklamak amacıyla hazırlanmıştır.
DHY Kapsamına Kimler Girer?
Devlet Hizmeti Yükümlülüğü, 05 Temmuz 2005 tarihinde yürürlüğe giren 5371 sayılı Sağlık Hizmetleri Kanunu ile düzenlenmiştir. Ayrıca, 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu’na eklenen hükümler DHY’nin çerçevesini belirlemektedir. Özellikle Geçici Madde 6, yükümlülüğün kimleri kapsadığını açıkça ortaya koymaktadır:
“Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte tıp fakültelerinde öğrenim görenler ile tıpta uzmanlık ve yan dal uzmanlık eğitimi yapmakta olanlar bu Kanunun ek 3’üncü maddesi hükümlerine göre Devlet hizmeti yapmakla yükümlüdürler.” (5371 Sayılı Kanun - Geçici Madde 6)
Bu hükme göre DHY şu grupları kapsamaktadır:
- Tıp fakültesinde öğrenim görenler (mezuniyet sonrası pratisyen hekim olarak atanacak olanlar)
- Tıpta uzmanlık eğitimi alanlar (uzman hekim olarak atanacak olanlar)
- Yan dal eğitimi alanlar (yan dal uzmanı olarak atanacak olanlar)
DHY Tamamlanmadan Meslek İcra Edilebilir mi?
Bu sorunun yanıtı, mevzuatta oldukça net bir şekilde verilmiştir. 5371 sayılı Kanun’un Ek Madde 4’ü şu hükmü içerir:
“Devlet hizmeti yükümlülüğü kapsamındaki personel, bu görevlerini tamamlamadan mesleklerini icra edemezler.” (5371 Sayılı Kanun - Ek Madde 4)
Bu hüküm doğrultusunda DHY’ye atanmanız, atandığınız yerde belirlenen süre kadar görev yapmanız, mesleğinizi icra edebilmeniz için zorunludur. Eğer atandığınız halde göreve başlamazsanız ya da göreve başladıktan sonra DHY sürenizi tamamlamadan ayrılırsanız, hekimlik mesleğini icra edemezsiniz. Mesleğinizi yeniden icra edebilmek için tekrar DHY kapsamında atanmanız ve eksik kalan süreyi tamamlamanız gerekir.
Yeni Mezun Hekimler Özel Sektörde Çalışabilir mi?
Yeni mezun bir hekim için durum oldukça nettir:
- Tıp fakültesinden mezun olduktan sonra DHY sürenizi tamamlamadan özel hastanelerde resmi olarak çalışamazsınız.
- Mezuniyet ile atama arasındaki bekleme döneminde de herhangi bir sağlık kuruluşunda hekimlik yapmanız mümkün değildir.
Özel Sektörde İşe Başlama Süreci Nasıl İşler?
Bir hekimin özel hastanede çalışabilmesi için belirli bir resmi süreç izlenir:
- Öncelikle bir özel sağlık kuruluşu ile anlaşma sağlanır.
- İlgili hastane, hekim adına İl Sağlık Müdürlüğü’ne çalışma izni başvurusunda bulunur.
- İl Sağlık Müdürlüğü, hekimin DHY yükümlülüğünü tamamlayıp tamamlamadığını kontrol eder.
- Eğer DHY tamamlanmışsa çalışma izni verilir ve sistem kaydı oluşturulur.
- Bu aşamadan sonra hekim özel hastanede resmen çalışmaya başlayabilir.
Ancak DHY süresi tamamlanmamışsa, yapılan başvuru reddedilir. Çalışma izni verilmez ve hekim resmi olarak görev yapamaz. Bu nedenle özel sektörde çalışabilmenin temel şartı, DHY süresinin eksiksiz tamamlanmış olmasıdır.
DHY Bitmeden Klinik Açılabilir mi?
DHY yükümlülüğünün getirdiği kısıtlamalar yalnızca özel hastanede çalışmayı değil, aynı zamanda muayenehane veya klinik açmayı da kapsamaktadır. Klinik açma başvurusu yapabilmek için de DHY süresinin tamamlanmış olması şarttır. Aksi halde başvurular değerlendirmeye alınmaz ve mesleki faaliyet yürütülemez.